همچنين ما سخن « بريستد » را به هيچ روى درست نمىدانيم كه مىگويد : هنگام خروج بنى اسرائيل از مصر و در هنگامهء آن دشوارى ، كه بدان دچار بودند ، آتش‌فشانى در سينا روى مىدهد و طغيان دريا و زمين‌لرزه‌اى كه پىآمد آن آتش فشان بوده است ، فرعونيان را كه اسرائيليان فرارى را دنبال مىكرده‌اند ، به كام نابودى كشانده است . « 1 » ما ديدگاه‌هاى ياد شده را از اين روى نمىتوانيم بپذيريم كه ديدگاه و باورمان دربارهء آن از گونهء ديگرى است ، ديدگاه و باورها - كه سخت بدان پايبنديم و ايمان داريم - چنين است كه اين رويداد نه پيش‌آمدى طبيعى ، كه معجزه‌اى آسمانى و خدايى است كه به دست موسى ( ع ) صورت گرفت ؛ و معجزه چنان كه مىدانيم كارى است خدايى ، كه هيچ انسانى نمىتواند همانند آن را بياورد . و مىدانيم كه معجزه با « تحدّى » و هماورد طلبى نيز همراه است ، نيز مىدانيم كه اين معجزهء دريا شكاف همچون ديگر معجزه‌هاى پيامبران ، تنها كار خداست و هيچ كس را در آن دست و دخالتى نيست ، حتى خود آن پيامبرى كه معجزه به دست او پديد مىآيد و مردم را شگفت‌زده مىسازد ؛ و نشانه‌هاى آشكارى داريم بر اين كه ، پيامبران كه معجزه‌ها به دست آنان صورت مىپذيرد ، تنها رسانندگان پيام از سوى خداوند متعال‌اند ، و از اين روست كه موسى آن گاه كه چوبدستش را افكند و اژدها شد ، ترسيد و پا به فرار گذاشت و از شدت ترس بازنگشت تا خداوند او را آرامش و دلگرمى داد و گفت نترس با تو كار ندارد . « 2 » با پذيرش معجزه و اين كه معجزه كار خداوند است كه بر هر كارى تواناست و هيچ كارى نيست كه او نتواند ، آن كه به گفتهء خود : « كار او تنها همين است كه چون چيزى را بخواهد ، مىگويد : باش و [ آن چيز بىدرنگ ] مىشود » . « 3 » شكافتن دريا نيز شدنى و پذيرفتنى مىگردد ، گذشته از اين كه معجزه خود نشانه‌اى آشكار و خردپذير است ، بر اين كه قدرت و قيّوميت

--> - Max Pieper , Die Agyptische Literature , p . 55 F ; A . Erman , LAE , p . 36 - 46 ; G . Lefebver , Romans et Contes Egytiens de L'Epogue pharaonique , Paris , 1949 , p . 70 - 77 ; J . Maspero , Popular Stories of Ancient Egypt , p . 21 F . ( 1 ) . J . H . Breasted , A History of Egypt , N . Y , 1946 , p . 342 . ( 2 ) . « فَلَمَّا رَآها تَهْتَزُّ كَأَنَّها جَانٌّ وَلَّى مُدْبِراً وَ لَمْ يُعَقِّبْ ، يا مُوسى أَقْبِلْ وَ لا تَخَفْ إِنَّكَ مِنَ الْآمِنِينَ - چون موسى عصا را ديد كه چون مارى مىپيچد ، پشت كرد [ و گريخت ] و بازنگشت ، [ به او گفته شد ] اى موسى ! پيش آى و نترس كه تو از ايمنانى » ( سورهء قصص ، آيهء 31 ؛ سورهء نمل ، آيهء 10 ) . نيز بنگريد به : عبد الرحيم فوده ، من معانى القرآن ، 109 . ( 3 ) . « إِنَّما أَمْرُهُ إِذا أَرادَ شَيْئاً أَنْ يَقُولَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ » ( سورهء يس ، آيهء 82 ) .